ضیاءالدین ترابی در اثری با عنوان «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» سیر ظهور، نضج و بلوغ ادبیات پایداری در کشورهای خاورمیانه و اروپا را معرفی و بررسی کرده است. این اثر به همت پژوهشگاه علوم و معارف دفاعمقدس چاپ شده است.
به گزارش ایبنا، «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» در 3 فصل، با نگاهی به اوضاع سیاسی ـ اجتماعی خاورمیانه، کشورهای عربی و اروپایی، به معرفی و بررسی ادبیات پایداری در این سرزمینها پرداخته و ادبیات داستانی، نمایشنامه و اشعار خلق شده در این مسیر را تحلیل کرده است.
ضیاءالدین ترابی در این کتاب، ادبیات مقاومت را به سه دسته «دینی ـ آیینی»، «ملی ـ بومی» و «انسانی ـ جهانی» تقسیم کرده و با اشاره به درهمتنیدگی این ژانرها تاکید کرده است.
بر اساس مطالب مندرج در کتاب «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» کشورهای مصر، الجزایر و فلسطین، پیشگامان خاورمیانه در عرصه ادبیات پایداری بوده و درخشانترین آثار آنان در زمینه شعر، داستان و نمایشنامه در این اثر معرفی شدهاند.
آغاز تحول در شعر عرب و مصر در این اثر، اینگونه تبیین شده است: «نخستین حرکت جدید در شعر مصر را باید در ترانهسرایی دید، در ترانههای شاعرانی چون «فواد حداد» پس از تجاوز استعمارگران انگلیسی و مبارزات و مقاومتهای مردم تا ملی شدن کانال سوئز، همه و همه در این تحول موثر بوده است.»
نویسنده «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» معتقد است که ادبیات مقاومت فلسطین نیز بیش از سایر گونههای ادبی با شعر به اوج خود رسیده و همگام با رزمندگان مبارز، بالندهتر شده است. شعری که گرچه تصویرگر درد و رنج و مصیبتهاست، اما ناامیدکننده و پوچ نیست و پویاست و چشماندازهای روشن و سرشار از آرامش را برای مردم فلسطین به تصویر میکشد.
فصل دوم کتاب به ادبیات اروپا اختصاص دارد و به نظر نویسنده آن، گرچه ادبیات جنگ و به تبع آن ادبیات اروپا در آغاز قرن بیستم و با آغاز جنگ جهانی اول و با حضور شاعران و نویسندگان اروپایی در جبهههای جنگ و روایتهای آنان از جنگ به صورت خاطره و تجربه شخصی شکل گرفته، اما بعدها با آغاز جنگ جهانی دوم به جایگاه امروز خود رسیده است. به گونهای که بخش عمدهای از ادبیات اروپا را ادبیات جنگ، اعم از ادبیات مقاومت و ادبیات ضد جنگ به خود اختصاص داده است.
رمان «بینوایان» اثر ویکتور هوگو در کتاب «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» به عنوان یکی از شاخصترین آثار ادبی قرن نوزدهم، در مصاف با ظلم و ستم در فرانسه قرن نوزدهم معرفی شده است و به تدریج، داستانها و نمایشنامههای موفق قرن بیستم مانند «در وسط پیروزی» نوشته فریدریک منینگ و «دون آرام» اثر میخاییل شولوخوف معرفی و تحلیل شدهاند.
ظهور و بلوغ ادبیات مقاومت در کشور اسپانیا و اشعار وطنپرستانه در ستایش انقلاب و شعرهای حبسیه، اعتراض و مرثیههای سروده شده به یاد کشته شدگان در جنگ جهانی دوم در بخش پایانی کتاب «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» تشریح شده و در بخشی از آن آمده است: «یاد رزمندگان و مبارزانی که در رویاروریی با دشمنان متجاوز و در نبرد برای بیرون راندن نیروهای اشغالگر، زخمی یا کشته شدهاند و سخن از جانفشانیها و ایثارگریها و مقاومت دلیرانه آنان برابر دشمنان متجاوز در جنگ، یکی از گستردهترین موضوعهای شعر مقاومت را تشکیل میدهد.»
نویسنده کتاب شعری از «گائورک تراکل» از کشور آلمان را به عنوان نمونهای از سرودهها آورده که چنین است: «اکنون در جامه رزمی سوخته، روی خاک افتاده است/با نسیمی که درنگ میکند بر گیسوان آرامش/با ترکهای از فراموشی بر گوش چپش/به باغی میماند که ناگهان پرندگان ترکش کرده باشند/به آوازی میماند خفه شده در تاریکی/به ساعتی میماند که فرشتهای از کارش انداخته است/درست موقعی که مژههایش گفتهاند: خدانگهدار بچهها/و حیرت به هیات سنگی درآمده است.»
کتاب «آشنایی با ادبیات مقاومت جهان» در قطع وزیری و 203 صفحه، با شمارگان 3هزار نسخه و بهای 35 هزار ریال، به همت پژوهشگاه علوم و معارف دفاعمقس وارد بازار نشر شده است.
