یک شوخی حسابی با تسویه حسابی‌ها / محسن حدادی/ mohsen@ketabnews.com

در چندمین روز بهار 1389 نشست پرسش و پاسخ و نقد و بررسی فیلم «تسویه حساب» ساخته تهمینه میلانی در سالن 12 هزار نفری ورزشگاه سرپوشیده آزادی برگزار شد. در این مراسم که خیلی‌ها حضور داشتند، همه‌ی بازیگران خانم فیلم بعلاوه انجمن طرفداران این عزیزان حضور به هم رسانیدند و در فضایی مملو از صفا و صمیمیت این فیلم نقد شد. آنچه می‌خوانید بخشی از این نشست است. سوالات به صورت کتبی به دست مجری برنامه می‌رسد.
 
مجری: خیلی خوشحالم که این گروه برای نشست نقد و بررسی حاضر شد و خیلی خوشحال ترم که خانم میلانی با برخی عوامل فیلم اینجا تشریف دارند. اگر حرفی دارین بگین تا سوال ها رو بپرسم.

خانم کارگردان: من هم خیلی خوشحالم که اینجا هستم و فیلمم بعد از سه سال توقیف پخش شد.

مجری: من هم خوشحالم که فیلم شما بعد از سه سال توقیف پخش شد. من افراد حاضر در جلسه را معرفی می کنم. خانم بازیگر، آقای گریمور، خانم بازیگر 2 و آقای تهیه کننده. خانم صدابردار و خانم عکاس، آقای دوربینی و خانم ... ببخشید این خانم کیه فیلم هستن؟!

خانم کارگردان: ایشون عزیز دل من هستن.

مجری: بله. خیلی خوش آمدید به هر حال عزیز دل شما، عزیز دل همه ماست. (صدای تشویق حضار و سوت برخی حضار دیگر.)

خانم بازیگر: می شه من یه نکته ای بگم قبل از اینکه شما سوال ها رو بخونین.

مجری: خیلی خوشحالم که می‌خواین یه نکته‌ای بگین. اصلا تقصیر من بود که نپرسیدم شما نکته ای دارین یا نه!

خانم بازیگر: من سلام عرض می کنم و خیلی خوشحالم که با خانم میلانی کار کردم. خیلی فیلم خوبی بود و برای من بهترین تجربه عمرم محسوب می شه. اگرچه کار اولم هم هست و سرجمع زمان حضورم در فیلم، به 74 ثانیه می رسه. ولی واقعا کار کردن با خانم کارگردان برای من یک معجزه بود چون ایشان سینما رو می‌شناسن و متعلق به جامعه هستن و خودشون را سانسور نمی‌کنن. من کلا الان خوشحالم و خیلی خوشحالم که در این فیلم بازی کردم.

مجری: خوشحالم که همه خوشحالن. خانم کارگردان چی شد که این فیلم ساخته شد؟

خانم کارگردان: سوال خوبیه. من برای فیلم نیمه‌پنهان چند روزی زندان رفتم در اونجا متوجه شدم بعضی از هم‌بندی‌ها دائم از کلمه «تسویه حساب» استفاده می‌کنن، وقتی آزاد شدم تحقیقاتم رو شروع کردم و شد این فیلیم که می‌بینین.

مجری: پس با این تفاسیر باید منتظر این فیلم‌ها هم باشیم: «بخواب بابا»،  «بگم؟»، «{بیب} ما رو دزدیدن»، «مردودین خواص» و... خیلی جملات دیگر که در جامعه امروز زیاد استفاده می‌شه؟

خانم کارگردان: به هر حال من کارگردان جامعه امروز هستم و بعید نیست این فیلم‌ها را بسازم. برخلاف اینکه خیلی‌ها می‌گویند من طرفدار زن‌ها هستم و فقط برای اونا فیلم می‌سازم این رو بگم که من یه فیلمنامه نوشتم درباره مردها، اصلا تصویب نشد. تازه شما حساب کنید فیلم زنانه ساختم سه سال توقیف بوده، اگر مردانه بسازم خودم توقیف می‌شم.

مجری: عنوان شده بود که فیلم شما برداشت هایی از فیلم‌های «بعداز ظهر سگی و رهایی از شائوشنگ» بوده، قبول دارین؟

خانم کارگردان: اصلا!

خانم بازیگر: اجازه می دین من جواب این سوال رو بدم؟ به نظرم هیچکسی در دنیا توان ساخت چنین فیلمی رو نداره جز خانوم میلانی، پس اصلا کپی وجود نخواهد داشت، گرچه من معتقدم از روی این فیلم خیلی‌ها کپی خواهند کرد.

مجری: کمی از مراحل تحقیق فیلم بگین تا سوال‌های دیگران رو هم بپرسم.

خانم کارگردان: من حدود سه هفته تمام، شنبه‌ها سریال «کلانتر» رو می‌دیدم از اول تا آخر. واقعا کار سختی بود اما به خاطر تعهد کاری این کار رو کردم که در روند ساخت فیلم خیلی کمکم کرد. چند شماره مجله «نامرد»، «زن زندگی» و مجله آرایشی هنری «حالشو ببر» رو هم از اول تا آخر خوندم، واقعا وزن کم کردم تا این مجلات رو خوندم، حتی آگهی‌هاشو نیز خوندم تا فضای کلی کار رو با جزئیات دربیارم.

مجری: درباره اکران بالای 13 سال این فیلم حرفی ندارین؟

خانم کارگردان: من اصلا این تقسیم‌بندی رو قبول ندارم و معتقدم همه افراد بالای 4 سال می تونن با این فیلم ارتباط مشروع برقرار کنن. بعدشم حالا چرا بالای 13سال؟ یعنی بالای 14 سال یا بالای 12 سال نمی‌شد؟ اصلا این 13 از کجا اومده؟ 

مجری: ممنونم. از خانم بازیگر سوال کردن شما چطور شد که به این درک از نقش رسیدین و اینقدر خوب بازی کردین.

خانم بازیگر: من خوشحالم که اهالی رسانه واقعا اینقدر فهیم شدن که فرق بازی خوب و بازی بازاری رو می‌فهمن ولی من اجازه می‌خوام که خانم کارگردان به این سوال پاسخ بدن چون من هر چی دارم از ایشون دارم.

خانم کارگردان: قربونت برم عزیزم! خانم بازیگر خودشو واسه این نقش کشت. من شاهد بودم شب‌ها تا صبح فیلم «نیکیتا» رو می‌دید با «دو زن» فیلم خودم! واقعا خیلی تلاش کرد به نقش نزدیک بشه، حتی یکبار رفت توی خیابون و کارش به کلانتری کشید که من رفتم و قضیه رو توضیح دادم و آزاد شد...

مجری: سوال بعدی از آقای تهیه کننده اس. پرسیدن هزینه ای که برای فیلم شده بازگشت داره یا نه؟

آقای تهیه کننده: سلام. من خوشحالم که در این جلسه هستم ولی این سوال رو باید خانم کارگردان جواب بدن چون در تمام روزهایی که فیلم توقیف بود ایشون به همه دلداری می دادن که غصه نخورین همه چی درست می شه.

خانم کارگردان: خوشحالم که این سوال پرسیده شد؛ به هر حال فیلم من یک فیلم زیرپوستی است و من از اول مطمئن بودم بدجوری فروش داره! به طوری که از پول اکران این فیلم می‌شه چهار تا دیگه از همینا ساخت.

مجری: سوال شده که چرا فیلم اینقدر ضایع است... ببخشید من باید شفاف سوالات رو بپرسم.

خانم کارگردان: این سوال سیاسیه و من جواب نمی دم. من اصلا از سیاست خوشم نمی‌آد و جواب نمی‌دم.

مجری: دوستان پرسیدن حالا ساختین و اکران شد، خب که چی؟

خانم کارگردان: بله این سوال خوبیه و خوشحالم که این سوال های فنی هم در بین برخی سوال های موردداری که می دانم از کجا خط می‌گیرن، پرسیده می‌شود. ببینید من اتفاقا همین سوال را در فیلم مطرح کردم و بزرگترین سوال فیلم هم همین است که خب که چی؟ و خوشحال می‌شم که منتقدان پاسخ این سوال رو بدن.

مجری: پرسیدن شما خودتون خواهر و مادر ندارین؟

خانم کارگردان: این سوال هم سیاسیه و هم ورود غیرقانونی به حریم خصوصی من.

مجری: سوال پرسیدن که چقدر خوبی خانومی/ بازم بساز خانومی...

خانم کارگردان: مرسی! قربونتون برم. خوشحالم که این نگاه‌های هنری هم در سالن هست.

خانم بازیگر: من یه نکته‌ای اگر می‌شه بگم و اون اینکه من در این کار خودم رو شناختم و فهمیدم سینما با خانم میلانی معنا می‌شه و خوشحالم که ایشون از بین این همه بازیگر منو انتخاب کردن و خوشحالم که اومدم اینجا هم شما رو دیدم. فقط این رو هم بگم که خانم کارگردان بهترین کارگردان ایرونه که اگه بذارن می‌تونه جای «اسکورچیزی» رو در جهان بگیره تاکید می‌کنم اگر بذارن... ممنون و خوشحالم که... مرسی.

مجری: پرسیدن که چرا اینقدر فیلمای شعاری می سازین؟

خانم کارگردان: ببینین بهترین کارگردان‌های هالیوود هر فیلمنامه‌ای که دستشون برسه رو می‌تونن بسازن، یعنی توانایی یک کارگردان حرفه‌ای در همین موضوعه. اینکه بعضی‌ها نمی‌تونن مثل من خوب فیلم بسازن مشکل خودشونه وگرنه در هالیوود بهترین کارگردا‌ن‌ها شبیه به من کار می‌کنند. بعد هم شعاری رو نمی‌فهمم یعنی چی؟ این فقط در ایرانه که همه دنبال پیام و اینا می‌گردن، فیلمساز باید طرح مساله کنه و بره. باقیش با بقیه‌اس. بعد هم در تمام دنیا و در بین 100 فیلم برتر تاریخ سینما هستند کسانی که از این فیلم‌ها خوشون نیومده، خب باید اون فیلم رو به عنوان شاهکار جهانی معرفی نکرد؟ نه دیگه. بهترین فیلم‌های دنیا هم مخالف داشتن و نتونستن نظر صددرصد مخاطبان رو جلب کنن.

مجری: از خانم بازیگر2 پرسیدن حرکات رزمی ایشون در فیلم همه رو به وجد آورده، چطور به این وجه از کاراکتر نزدیک شدین؟

خانم بازیگر2: من باید از خانوم کارگردان تشکر کنم که مجموعه کامل کارتون‌ «بزغاله‌های کوهستان» رو بهم دادند و من تمامشو از اول تا آخر دیدم. سبک‌های «میمون اخمو، الاغ دم‌دراز و سگ ماهی سیبیلو» رو از این مجموعه یادگرفتم و بنا بر تایید اساتید فن، به خوبی اونها رو اجرا کردم و همین جا از بازیگران مرد فیلم به خاطر ضربات دقیقم عذرخواهی می‌کنم چون خانم کارگردان گفتن باید طبیعی باشه! 

مجری: به عنوان آخرین سوال پرسیدن چرا همه‌اش زنونه می‌سازین؟

خانم کارگردان: گفتم که قبلا. بعلاوه اینکه این همه کارگردان مرد هست، مردونه‌هاشو اونا بسازن!

مجری: ممنون از حضورتون!