سال 1385 بنا به تقویم شمسی برابر با یکصدمین سالگرد مشروطیت است. به این مناسبت همایش‌ها و نمایشگاه‌هایی در داخل و خارج کشور برگزار خواهد شد.این همایش می‌تواند بستر و فرصت مناسب و تأثیرگذاری برای طرح و بحث بسیاری از وجوه و ابعاد آراء، اندیشه‌ها و جریان‌های هدایت‌کننده نهضت مشروطیت فراهم سازد.

تبیین اجمالی موضوع همایش
رقابت آراء و اندیشه‌های سیاسی مبتنی بر نظام‌های معرفتی گوناگون در شکل‌گیری زمینه‌ها و رویدادهای مشروطه، گفتمان خاصی را پدید آورد که بر سرنوشت نهایی این حرکت دگرگون‌ساز سیاسی و اجتماعی ملت ایران حاکم گردید. حداقل دو نوع نگرش و آرمان در پیدایش و نمو مشروطه در چالش با یکدیگر واقع شدند که در یک مقطع اولیه به غلبه یکی بر دیگری و در مراحل پایانی به مغلوب شدن همان منجر گردید. به گونه‌ای که دو ایدئولوژی غالب و مغلوب در خاتمه این نهضت، چالش تاریخی دیگری را مجدداً آغاز نمودند. همچنین به نظر می‌رسد در میان بازیگران اصلی نهضت مشروطیت، رهبران مذهبی، توده‌‌های مردم، انجمن‌ها و رجال سیاسی و مقامات رژیم حاکم هر یک به طیفی از معتقدات ایدئولوژیک و سیاسی گرایش یا وابستگی داشته‌اند که شناخت و تبیین واقع‌بینانه و مستند آنها، تصویر واضح‌تری از این معرکه آراء و عقاید پدید خواهد آورد.
بحث و بررسی علمی و کارشناسی این موضوعات از منظر فلسفه سیاسی، فقه سیاسی، تاریخ تحولات اندیشه سیاسی و جریان‌شناسی معرفتی و ایدئولوژیک در تاریخ نهضت مشروطیت، حدود و دامنه علمی این همایش را ترسیم می‌سازد.

ضرورت برگزاری همایش
1. برگزاری همایش‌های علمی در خارج و داخل کشور که عمدتاً با غلبه نظریات سکولار و از منظر نفی یا نادیده گرفتن هویت و مبانی دینی مشروطیت صورت می‌پذیرد، لزوم چالش های متناسب و قوی علمی را گوشزد می‌کند. این گونه همایش‌ها در سالهای گذشته به تناوب برگزار شده و در یکی دو سال اخیر و سال جاری به بهانه یکصدمین سالگرد مشروطیت از تنوع و تکثر بیشتری برخوردار گشته‌اند. مقالات و کتب منتشره و یا در دست انتشار که بر مبنای مباحث این پژوهش‌ها تدوین شده‌اند، جامعه علمی کشور و پژوهشگران را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند و فضای مطالعات آکادمیک را همچنان در سیطره قرائت سکولار از مشروطیت نگاه می‌‌دارند. همچنین در سایر همایش هایی که در ایران برگزار خواهند شد، تمرکز و محوریت موضوع عمدتاً بر رویدادها و ابعاد تاریخی است و مباحث عقیدتی به صورت مبسوط و تخصصی کمتر ارائه می‌شوند.
2. انتشار دیدگاهها ، داوری ها و تحلیل‌های یکجانبه و یک سویه که در نظر بسیاری از صاحبنظران اساساً مخدوش و کم‌اعتبارمحسوب می شوند، در قالب کتب و مقالات متعدد در داخل کشور، سئوالات فراوانی را ایجاد کرده است که بسیاری از آنها با اتقان و قدرت اقناع کافی نقد و تحلیل نشده‌اند. کمااینکه تفاسیر و تبیین‌های سکولار مشروطیت از سال های دور مورد حمایت گسترده رسمی و محفلی قرار داشته است و پس از پیروزی انقلاب نیز توسط جریان‌های لائیک یا تجدید نظر طلب دامن زده شده و تقویت گشته است.
3. پیوند بسیاری از مباحث معرفت شناسانه، ایدئولوژیک و سیاسی نهضت مشروطیت با اندیشه‌ها و آرمانهای انقلاب اسلامی ایران، موجب گردیده تا این موضوع همچنان زنده و معاصر در متن چالش‌های فکری کنونی حضور داشته باشد. نظریه حکومت دینی، ولایت فقیه و پیوند دین و سیاست در انقلاب و نظام جمهوری اسلامی ایران در ارتباط تاریخی با وقایع نهضت مشروطیت، نیز در معرض بحث و بررسی قرار گرفته‌اند که تبیین صحیح این مباحث، مورد نیاز جامعه علمی کشور است.
4. همچنین نیاز نسل جوان و نخبگان معتقد به انقلاب اسلامی، به شناخت علمی و متقن ابعاد گوناگون اندیشه سیاسی مشروطیت و درک مستند رقابت ها، چالش ها و همکاری جریان های متنوع وگوناگون فکری موجود در بین نخبگان، و رهبران اصلی آن و آگاهی بر چگونگی تغییرات و تحولات فکری سالهای نهضت؛ خود مستقلاً یک دلیل مهم برای اثبات اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوع است.

عناوین برخی مقالات و سخنرانی‌ها
ـ تبیین و نقد اندیشه تجدد در مشروطیت
ـ بررسی آراء تنی چند از نخبگان جنبش مشروطه
ـ رویارویی دو عقلانیت در نهضت مشروطه
ـ رهبری فکری در مشروطیت
ـ توصیف گرایشات فکری در چند رساله خطی مشروطه
ـ نامه‌های سیاسی علماء عصر مشروطه
ـ مشروطه‌ی مشروعه
- نگرش بر آرمان و ایدئولوژی مشروطه
- چالشهای فکری در مشروطیت

برگزارکنندگان همایش
ـ مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی
ـ سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
ـ مرکز اسناد انقلاب اسلامی
ـ مرکز بررسی اسناد تاریخی
ـ مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجه
ـ دفتر مطالعات و تدوین تاریخ معاصر ایران
ـ بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی ایران
ـ دفتر ادبیات انقلاب اسلامی حوزه هنری
ـ کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی